Şiddetli yağış ve su baskını sonrasında aracınızı suyun içinde ya da çamura batmış hâlde bulmak can sıkıcıdır. Bu anda verilen kararlar, onarılabilir bir hasarın kalıcı bir motor arızasına dönüşüp dönüşmeyeceğini belirler. Bu rehber, sel sularının çekilmesinden sonraki ilk 24 saatte neyi, hangi sırayla yapmanız gerektiğini sade bir dille anlatıyor.
En önemli kural: Su içinde kalmış bir araca kontak açıp marş basmayın. Motor, hava girişinden su çekmişse tek bir marş denemesi bile ciddi iç hasara yol açabilir.
1. Önce Kendi Güvenliğiniz
Araç değerli, ama sizden değerli değil. Su tamamen çekilmeden ve yetkililer bölgeyi güvenli ilan etmeden araca ulaşmaya çalışmayın.
- Akıntılı ya da derinliği belli olmayan suya yürüyerek girmeyin; birkaç karış hızlı akan su bile bir yetişkini düşürebilir.
- Sel suyu kanalizasyon, yakıt ve kimyasallarla karışmış olabilir. Eldiven ve kapalı ayakkabı kullanın, sonra ellerinizi yıkayın.
- Elektrik direklerine, kopmuş kablolara ve açık rögar kapaklarına dikkat edin.
- Elektrikli veya hibrit bir araç suda kaldıysa yüksek gerilim aküsü nedeniyle araca dokunmadan önce üreticinin acil durum talimatlarına bakın; yetkili servisi ve çekici firmasını aracın suda kaldığı konusunda bilgilendirin.
2. Motoru Çalıştırmayın, Kontağı Açmayın
Motor, yanma için hava girişinden hava emer. Hava filtresi ve emme manifoldu su altında kaldıysa marş sırasında silindirlere su çekilebilir. Su sıkıştırılamadığı için pistonlar hareketini tamamlayamaz; bu duruma hidrolik kilit denir ve biyel kollarının eğilmesine kadar giden hasarlara yol açabilir. Ayrıntıları motor su çekti mi? hidrolik kilit rehberinde anlattık.
Kontağı açmak da önerilmez: ıslak bağlantılarda kısa devre riski vardır. Ayrıca sigorta tarafında, olaydan sonra zararı büyüten davranışlar dosyanızın değerlendirilmesini zorlaştırabilir.
3. Su Seviyesini Okuyun: Hasar Nereye Kadar Ulaştı?
Su çekildikten sonra araç üzerinde kalan çamur çizgisi, suyun nereye kadar yükseldiğini gösterir. Bu çizgi hem servise hem eksper incelemesine yardımcı olur. Kaba bir sınıflandırma şöyle yapılabilir:
- Tekerlek göbeğinin altında: Genellikle fren, rulman ve alt takımın kontrolü yeterli olur. Yine de fren ve rulmanların temizlenip kontrol edilmesi gerekir.
- Kapı eşiği ile taban seviyesi: Su kabine girmiş olabilir. Halı, ses yalıtım keçesi ve koltuk altındaki kablo bağlantıları ıslanmıştır. Kurutma ve bağlantı kontrolü şarttır.
- Koltuk minderi ve torpido seviyesi: Kabin elektroniği, koltuk altı modülleri ve çoğu araçta hava girişi su altında kalmış olabilir. Motor ve şanzımana su girme ihtimali yüksektir.
- Torpido üstü ve daha yukarısı: Hasar kapsamlıdır. Bu tür araçlarda onarımın ekonomik olup olmayacağına eksper ve servis birlikte karar verir.
Ayrıca suyun türü önemlidir: deniz suyu korozyonu hızlandırır, çamurlu sel suyu ise bağlantı ve kanallara tortu bırakır.
4. Fotoğraf ve Video ile Kanıt Toplayın
Araca hiçbir müdahale yapmadan önce durumunu belgeleyin. Bu kayıtlar sigorta başvurusunda ve gerekirse idareye yapacağınız başvuruda işinize yarar.
- Aracın bulunduğu yeri, sokağı ve çevredeki su seviyesini gösteren geniş açılı fotoğraflar çekin.
- Gövdedeki çamur çizgisini, kabin içini, torpidoyu ve bagajı fotoğraflayın.
- Plakanın göründüğü bir kare mutlaka olsun.
- Mümkünse su henüz çekilmemişken çekilmiş görüntüleri saklayın; telefonun tarih ve konum bilgisi kayıt olarak işe yarar.
- Çevrede başka araçlar da etkilendiyse bunu gösteren görüntüler de faydalıdır.
5. Aküyü Ayırın (Güvenliyse)
Su çekildikten sonra, güvenle erişebiliyorsanız akünün eksi (-) kutup bağlantısını sökmek, ıslak devrelerde kısa devre ve korozyon riskini azaltmaya yardımcı olur. Önce eksi kutbu sökün; anahtar artı kutba ve gövdeye aynı anda değmesin. Emin değilseniz ya da akü hâlâ su içindeyse bu işi servise veya çekici ekibine bırakın.
Elektrikli ve hibrit araçlarda turuncu kablolu yüksek gerilim sistemine kesinlikle dokunmayın.
6. Aracı Çekiciyle Taşıtın
Su basmış bir aracı “servise kadar idare eder” diye sürmeyin. Motor ilk çalıştığında sorun yok gibi görünse bile içeride su, yağ ile karışmış olabilir. En doğru yol, aracı çekiciyle bir servise götürmektir.
- Kasko poliçenizde yol yardım veya çekici hizmeti olup olmadığını kontrol edin; çoğu poliçede bu hizmet için ayrı bir telefon hattı bulunur.
- Çekici ekibine aracın suda kaldığını söyleyin; özellikle otomatik şanzımanlı ve dört çeker araçlar düz çekici (platform) ile taşınmalıdır.
- Sel sonrası çekici ve servis yoğunluğu artar. Yakınınızdaki servisleri https://garajiz.com/servis adresinden bulup online randevu alabilirsiniz.
7. Sigortanıza Süresinde Bildirin
Kasko poliçeniz varsa hasarı gecikmeden sigorta şirketinize ya da acentenize bildirin. Kasko genel şartları, sigortalının hasarı öğrendiği tarihten itibaren en geç beş iş günü içinde sigortacıya bildirimde bulunmasını ve sigortalı değilmiş gibi gerekli koruma önlemlerini almasını öngörür. Sigortacının talimatına göre hareket etmek, eksper incelemesinden önce aracı onarıma sokmamak önemlidir.
Sel hasarının kasko kapsamında olup olmadığı poliçenizdeki teminatlara bağlıdır. Ayrıntılar için sel hasarını kasko karşılar mı? yazımıza bakın.
8. Kabini Havalandırmaya Başlayın
Hava güvenliyse kapıları ve bagajı açarak kabinin havalanmasını sağlayın. Paspasları çıkarın, kabindeki suyu havlu veya ıslak-kuru süpürge ile alın. Halıların altı uzun süre ıslak kalırsa küf oluşur ve elektrik bağlantıları korozyona uğrar. Kalıcı kurutma ve elektronik kontrolü için su basan araçta elektrik arızası ve kurutma rehberine göz atın.
Sık Yapılan Hatalar
- “Bir kere deneyeyim” diye marş basmak: Hidrolik kilit çoğunlukla bu ilk denemede oluşur.
- Kontağı açıp camları indirmek: Islak devrelere akım vermek kısa devreye yol açabilir. Kapıları anahtarla açıp kabini öyle havalandırın.
- Aracı uygun olmayan yöntemle çektirmek: Otomatik şanzımanlı araçların tekerlekleri yerdeyken uzun mesafe çekilmesi şanzımana zarar verebilir.
- Kanıt toplamadan temizliğe başlamak: Çamur çizgisi silinirse suyun seviyesini sonradan göstermek zorlaşır.
- Sigorta bildirimini ertelemek: Genel şartlardaki süre iş günü üzerinden işler; bekledikçe süre daralır.
İlk 24 Saat Kontrol Listesi
- Güvenlik sağlandı, su çekildi.
- Kontak açılmadı, marş basılmadı.
- Su seviyesi (çamur çizgisi) not edildi.
- Fotoğraf ve videolar çekildi, plaka görünür.
- Güvenliyse akü eksi kutbu ayrıldı.
- Çekici çağrıldı, araç sürülmedi.
- Sigorta şirketine bildirim yapıldı, dosya numarası alındı.
- Kabin havalandırılıyor, paspaslar çıkarıldı.
Serviste Neler Kontrol Edilmeli?
Servis, aracı çalıştırmadan önce hava filtresi ve hava giriş hattını kontrol eder, motor yağ çubuğunda su veya süt kıvamında yağ olup olmadığına bakar. Gerekirse bujiler veya enjektörler sökülerek silindirlerdeki su boşaltılır. Şanzıman ve diferansiyel yağı, fren hidroliği, yakıt sistemi ve kabin elektroniği de suyun yüksekliğine göre incelenir. Onarım sonrası faturadaki kalemleri anlamak için servis faturası nasıl okunur? yazısı yardımcı olabilir.
