garajizKısa cevap: Oto servisin kazancı tek bir ortalama rakamla söylenemez; iş emri sayısı, ortalama iş emri tutarı, parça maliyeti ve sabit giderlere göre servisten servise çok değişir. Kendi kârınızı “ciro − parça maliyeti − sabit giderler” formülüyle hesaplayın. Kârı en çok etkileyen değişken, liftlerin ne kadar dolu olduğudur.
Bu yazıda:
“Oto servis ne kadar kazanır?” sorusunun dürüst cevabı: servisten servise çok değişir. Aynı sanayi sitesinde, aynı büyüklükte iki dükkândan biri ay sonunu zor getirirken diğeri büyüyebilir. Fark çoğu zaman ustalıkta değil, kapasitenin ne kadar dolu olduğunda, ortalama iş tutarında ve kaçan tahsilatta yatar.
Bu yüzden bu yazıda “ortalama kazanç” rakamı vermiyoruz; Türkiye geneli için güvenilir ve güncel bir resmi ortalama bulmak zor ve uydurma bir rakam size yanlış karar aldırır. Bunun yerine kendi servisinizin kârını hesaplayacağınız formülü ve tamamen varsayımlara dayanan bir örnek hesabı veriyoruz.
Temel formül
Bir oto servisin aylık kârını üç parçada düşünün:
- Ciro = Aylık iş emri sayısı × Ortalama iş emri tutarı
- Brüt kâr = Ciro − Satılan parçanın maliyeti
- Faaliyet kârı = Brüt kâr − Sabit giderler (kira, maaş, enerji, ekipman, yazılım vb.)
Vergi, faaliyet kârından sonra hesaplanır ve vergilendirme usulünüze (basit veya gerçek usul, şahıs veya şirket) göre değişir. Bu kısmı mali müşavirinizle hesaplayın.
Aylık iş emri sayısı neye bağlı?
Lift sayısı, usta sayısı, çalışma günü ve işlerin ortalama süresi. Örneğin iki lift ve iki ustayla günde kaç aracı gerçekten bitirebildiğinizi bir ay boyunca sayın; tahmin değil, kayıt kullanın.
Ortalama iş emri tutarı neye bağlı?
İşçilik saat ücretiniz, iş karışımınız (yağ bakımı mı, motor revizyonu mu) ve parçanın faturaya nasıl yansıdığı. Muayene öncesi kontrol gibi kısa işler sayıyı artırır ama ortalamayı düşürür.
Gider kalemleri
- Personel: Maaş, SGK primi, yemek ve yol. Genellikle en büyük sabit giderdir.
- Kira ve aidat: Sanayi sitelerinde aidat ayrıca gelebilir.
- Enerji: Elektrik (kompresör, lift), su, ısınma.
- Sarf malzemesi: Temizlik, eldiven, yağ emici, küçük bağlantı elemanları.
- Atık bertarafı: Atık yağ, filtre, akü gibi atıklar için lisanslı toplayıcı.
- Ekipman: Lift ve cihaz kredisi ya da amortismanı, arıza tespit yazılımı lisansları.
- Muhasebe, oda aidatı, sigorta.
- Yazılım, telefon, internet ve reklam.
Örnek hesap (varsayımsal)
Önemli: Aşağıdaki tablo bir örnek hesaptır. Rakamlar piyasa ortalaması, araştırma verisi veya tavsiye değildir; yalnızca formülün nasıl çalıştığını göstermek için seçilmiş yuvarlak varsayımlardır. Kendi rakamlarınızı koyarak tekrar hesaplayın. Tutarlar KDV hariçtir.
Varsayımlar: Ayda 22 çalışma günü; günde 6 iş emri; ortalama iş emri tutarı 4.000 ₺; iş emri tutarının %55’i parça satışı, %45’i işçilik; parçanın alış maliyeti satış fiyatının %85’i; ekip 2 usta ve 1 çırak.
| Kalem | Hesap | Aylık (₺) |
|---|---|---|
| İş emri sayısı | 22 gün × 6 | 132 iş emri |
| Ciro | 132 × 4.000 | 528.000 |
| Parça satışı | 528.000 × %55 | 290.400 |
| Parça maliyeti | 290.400 × %85 | −246.840 |
| Brüt kâr | 528.000 − 246.840 | 281.160 |
| Personel (maaş + SGK) | varsayım | −150.000 |
| Kira ve aidat | varsayım | −40.000 |
| Ekipman kredisi / amortisman | varsayım | −15.000 |
| Enerji (elektrik, su, ısınma) | varsayım | −12.000 |
| Sarf ve atık bertarafı | varsayım | −8.000 |
| Yazılım, telefon, internet | varsayım | −7.000 |
| Sigorta ve diğer | varsayım | −6.000 |
| Muhasebe | varsayım | −5.000 |
| Toplam sabit gider | −243.000 | |
| Faaliyet kârı (vergi öncesi) | 281.160 − 243.000 | 38.160 |
Bu örnekte sabit giderler brüt kârın büyük kısmını yiyor. Şimdi tek bir değişkeni oynatalım.
Günde bir araç fazlası ne değiştirir?
Aynı varsayımlarla her iş emrinin brüt kâra katkısı: 4.000 − (2.200 × %85) = 2.130 ₺. Günde 6 yerine 7 iş emri, ayda 22 iş emri fazlası demektir: 22 × 2.130 = 46.860 ₺ ek brüt kâr. Sabit giderler değişmediği için bu tutarın neredeyse tamamı faaliyet kârına eklenir; örnekte faaliyet kârı 38.160 ₺’den 85.020 ₺’ye çıkar. Sabit giderin yüksek olduğu işlerde kapasite kullanımı kârı belirleyen ana değişkendir.
Başabaş noktanızı bulun
Ayda kaç iş emri yaparsanız zarar etmezsiniz? Formül basit: Başabaş iş emri sayısı = Sabit giderler ÷ İş emri başına brüt kâr. Örnekteki varsayımlarla: 243.000 ÷ 2.130 ≈ 115 iş emri, yani 22 çalışma gününde günde yaklaşık 5,2 araç. Bu sayının altında kalınan her ay zarar, üstündeki her iş emri kâr demektir. Kendi rakamlarınızla bu hesabı yapmak, “bu ay iyi geçti mi?” sorusunu hisle değil sayıyla cevaplamanızı sağlar.
Ortalama iş emri tutarı %10 artarsa?
Aynı varsayımlarla, sayıyı değil tutarı artırdığınızı düşünelim: ortalama iş emri 4.000 ₺ yerine 4.400 ₺ olsun ve parça/işçilik oranı aynı kalsın. İş emri başına brüt kâr 2.130 ₺’den 2.343 ₺’ye çıkar; 132 iş emrinde bu yaklaşık 28.116 ₺ ek brüt kâr demektir. Tutarı artırmanın dürüst yolu fiyatı şişirmek değil, teşhiste bulunan ve müşterinin onayladığı işlerin unutulmadan iş emrine yazılmasıdır.
Kendi hesabınız için boş şablon
Aşağıdaki tabloyu bir kâğıda ya da tabloya kopyalayıp geçen ayın gerçek rakamlarıyla doldurun:
| Satır | Nasıl bulunur? | Sizin rakamınız |
|---|---|---|
| A. Aylık iş emri sayısı | Geçen ay açılan iş emirlerini sayın | … |
| B. Ortalama iş emri tutarı | Toplam iş emri tutarı ÷ A | … |
| C. Ciro | A × B | … |
| D. Parça maliyeti | Ay içinde kullanılan parçaların alış faturaları | … |
| E. Brüt kâr | C − D | … |
| F. Sabit giderler | Kira, personel, enerji, ekipman, yazılım, muhasebe… | … |
| G. Faaliyet kârı | E − F | … |
| H. Başabaş iş emri sayısı | F ÷ (E ÷ A) | … |
| I. Tahsil edilmemiş alacak | Ay sonunda açık kalan tutarlar | … |
Kârı en çok etkileyen 5 kaldıraç
- Boş lift saati: Parça beklerken lifti işgal eden araç, o gün başka bir işi engeller. Parçayı araç gelmeden sipariş etmek kapasiteyi artırır.
- Onaysız ek iş: Telefonda söylenip kayda geçmeyen ek iş, teslimde pazarlığa döner ve genellikle indirimle biter. Ek işi yazılı veya dijital onayla ilerletin.
- Kaçan tahsilat: Veresiye defteri büyüdükçe kâr kâğıt üstünde kalır. Kimin ne kadar borçlu olduğunu her hafta görün.
- Faturalanmayan işçilik: “Şuna da bir bakıverdim” işleri ay sonunda ciddi bir toplam eder. İşçiliği iş emrine kalem olarak yazın.
- Geri gelmeyen müşteri: Yeni müşteri bulmak, mevcut müşterinin bakım zamanını hatırlatmaktan pahalıdır. Kilometre ve tarih bazlı hatırlatma kurun.
Sık yapılan hesap hataları
- Ciroyu kâr sanmak: Kasaya giren paranın önemli kısmı parça tedarikçisine gider. Parça maliyetini düşmeden yapılan hesap kârı olduğundan büyük gösterir.
- Kendi emeğini gider yazmamak: Servis sahibi atölyede çalışıyorsa, onun yerine bir usta çalıştırmanın maliyetini de hesaba katın; yoksa işletmenin gerçekte kâr edip etmediğini göremezsiniz.
- Tahsil edilmeyeni gelir saymak: Veresiye yazılan iş emri, tahsil edilene kadar yalnızca alacaktır.
- Yıllık giderleri unutmak: Cihaz yazılım lisansı, sigorta, periyodik kontroller ve oda aidatı gibi yılda bir ödenen kalemleri 12’ye bölüp aylık hesaba ekleyin.
- KDV’yi karıştırmak: KDV dahil tahsilat ile KDV hariç gideri karşılaştırmak hesabı bozar. Hep aynı esasla (tercihen KDV hariç) hesaplayın.
- Tek ayla karar vermek: Sezonluk dalgalanma yüksektir; en az üç ayın ortalamasına bakın.
Rakamlarınızı nasıl toplarsınız?
Bu hesabı yapabilmek için en az bir ay boyunca her aracın giriş tarihi, iş emri tutarı, parça ve işçilik ayrımı ve tahsil edilen tutar kayıt altında olmalı. Defterle de yapılabilir; Excel ile nasıl kurulacağını ücretsiz oto servis programı ve Excel yazımızda anlattık. Telefonda tutmak isterseniz Garajiz’de iş emirleri, parça ve işçilik kalemleri ve tahsilatlar ayrı ayrı kaydedilir; ön muhasebe ekranında açık borçları görürsünüz. Garajiz resmi fatura kesmez; faturanızı mevcut e-Fatura sağlayıcınızdan veya mali müşavirinizden kesmeye devam edersiniz.
Hesabı ne sıklıkla yapmalı?
Ayda bir kez, ayın ilk haftasında önceki ayın rakamlarıyla yapmak yeterlidir. Üç sayıyı takip edin: iş emri sayısı, ortalama iş emri tutarı ve ay sonunda tahsil edilmemiş alacak toplamı. Bu üçünden biri iki ay üst üste düşüyorsa nedenini arayın: lift mi boş kaldı, parça mı geç geldi, müşteri mi azaldı? Sezonluk dalgalanmayı da hesaba katın; kış öncesi ve bayram öncesi dönemlerle sakin ayları aynı ölçüyle karşılaştırmayın, geçen yılın aynı ayıyla karşılaştırın.
Servisi henüz açmadıysanız maliyet kalemlerini oto servis nasıl açılır yazımızda listeledik.
Sonraki adım
Bu hesabı her ay yapabilmek için iş emri, parça, işçilik ve tahsilat kayıtlarının tek yerde olması gerekir. Garajiz ön muhasebe ekranında açık alacakları ve tahsilatları görürsünüz; 14 gün ücretsiz deneyebilirsiniz. Garajiz resmi fatura kesmez; faturanızı mevcut düzeninizle kesmeye devam edersiniz.